Monarquia e Legitimação uma Revisão do Estado da Pesquisa sobre 2 Samuel 1,1-17 à Luz dos Novos Paradigmas Bíblicos

Conteúdo do artigo principal

Giancarlo Moreira Rodrigues
Luiz Alexandre Solano Rossi

Resumo

A pesquisa acerca da perícope de 2Sm 7,1-17 apresenta, assim como a própria realidade estrutural do oráculo de Natã, uma composição complexa. Muitos estudiosos da área bíblica, seguindo as tendências de sua época e dentro dos limites de suas técnicas de análise exegética e histórica, evidenciou que o texto de 2Sm 7,1-17 possui núcleos teológicos de períodos distintos. Em cada um desses núcleos, é possível perceber a influência de seus redatores e suas marcas ideológicas. Dessa forma, o texto não descreve as dimensões contextuais de seu momento histórico, social e político, mas revela espaços e vozes de outros ambientes. Portanto, este trabalho tem como objetivo apresentar o estado da pesquisa (status questionis) do desenvolvimento crítico-teológico em torno da perícope de 2Sm 7,1-17, delineando uma linha temporal que abarca os teóricos bíblicos dos séculos XVI ao XXI, com a intenção de selecionar um conjunto de obras que documentem a história da interpretação de 2Sm 7,1-17. Os resultados deste estudo visam apresentar um quadro evolutivo das teses relacionadas ao oráculo de Natã, que vão desde interpretações mais genéricas até as mais complexas e inovadoras.

Downloads

Não há dados estatísticos.

Detalhes do artigo

Como Citar
RODRIGUES, Giancarlo Moreira; ROSSI , Luiz Alexandre Solano. Monarquia e Legitimação: uma Revisão do Estado da Pesquisa sobre 2 Samuel 1,1-17 à Luz dos Novos Paradigmas Bíblicos . HORIZONTE, Belo Horizonte, v. 23, n. 03, p. e230318, 2026. DOI: 10.5752/P.2175-5841.2025ve230318. Disponível em: https://periodicos.pucminas.br/horizonte/article/view/35623. Acesso em: 10 nov. 2026.
Seção
Artigos/Articles: Temática Livre/Free subject
Biografia do Autor

Giancarlo Moreira Rodrigues, Pontifícia Universidade Católica do Paraná

Mestre em teologia bíblica pela Pontifícia Universidade Católica do Paraná. Graduado em Letras pela Universidade Estadual do Norte do Paraná. Bacharel em Filosofia e Teologia pelo Seminário diocesano de Filosofia Rainha da Paz. Pais de Origem: Brasil. ORCID: 0000-0003-1198-0254. E-mail: Gi_ptal@hotmail.com.

Luiz Alexandre Solano Rossi , Pontifícia Universidade Católica do Paraná

Doutorado em Ciências da Religião pela Universidade Metodista de São Paulo. Mestre em Teologia pelo Instituto Superior Evangélico de Estudos Teológicos. Pós-doutor em História Antiga pela UNICAMP. País de Origem: Brasil. ORCID: 0000-0002-3270-135X. E-mail: luizalexandrerossi@yahoo.com.br.

Referências

BADEN, Joel. Davi: A vida real de um herói bíblica. Tradução de Marlene Suano. Rio de Janeiro: Zahar, 2016.

BRUEGGEMANN, Walter. First and Second Samuel: Interpretation: A Bible Commentary for Teaching and Preaching . Louisville: John Knox, 1990.

CALVINO, João. Commentaries on the Book of Joshua. Grand Rapids: Eerdmans, 1949.

CARTLEDGE, Tony. 1 e 2 Samuel. Mancon: Smyth & Helwys Publishing, 2001.

CROSS, Frank Moore. Canaanite myth and Hebrew epic: essays in the history of the religion of Israel. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1973.

ESLINGER, Lyle. House of God or House of David: The Rhetoric of 2 Samuel 7. Journal for the Study of the Old Testament Supplement Series 164. Sheffield: JSOT, 1994.

EWALD, Heinrich. The history of Israel: introduction and preliminary history. Translated from the German by Russell Martineau, M.A. London: Longmans, 1883.

FINKELSTEIN, Israel; RÖMER, Thomas. Às origens da torá: novas descobertas arqueológicas, novas perspectivas. Tradução de Renato Adriano Pezenti. Petrópolis: Vozes, 2022.

FINKELSTEIN, Israel; SILBERMAN, Neil Asher. A bíblia desenterrada: A nova visão arqueológica do antigo Israel e das origens dos seus textos sagrados. Tradução de Nélio Schneider. Petrópolis: Vozes, 2018.

FINKELSTEIN, Israel. O reino esquecido: Arqueologia e história de Israel norte. Tradução de Silas Klein Cardoso. São Paulo: Paulus, 2015.

FINKELSTEIN, Israel. David and Solomon: In Search of the Sacred Kings of the Bible and the Roots of the Western Tradition. New York: Free Press, 2006.

KAEFER, José Ademar. Quando Judá se tornou Israel. Pistis&Praxis. Paraná, v.12, n.2, maio. 2020. Disponível em: https://periodicos.pucpr.br/pistispraxis/article/view/27100. Acesso em: 20 abr. 2022.

KAEFER, José Ademar. A Bíblia, a Arqueologia: E a história de Israel e Judá. São Paulo: Paulus, 2015.

KAEFER, José Ademar. A Bíblia, a arqueologia e a história de Israel e Judá. São Paulo: Paulus, 2018.

HERRMANN, S. Die Königsnovelle in Ägypten und in Israel. WZK-MUL 3/1, 1953.

LIVERANI, Mario. Para além da Bíblia: História Antiga de Israel. Tradução de Orlando Soares Moreira. 2ª ed. São Paulo: Loyola/Paulus, 2014.

LOWERY, Richard H. Os reis reformadores: culto e sociedade no Judá do Primeiro Templo. Tradução de Ricardo Gouveia. São Paulo: Paulinas, 2009.

MASIUS, André. Josuae Imperatoris história illustrata atque explicata. Ex officina Chrisftophori Pantini, 1574.

MCKENZIE, S. L. The Trouble with Kings. VTSup 42. Leiden: Brill, 1991.

MCCARTHY, Dennis. J. 2 Samuel 7 e a Structure of the Deuteronomistic History. Journal of Biblical Literature. v.84, n.2, jan.1965. Disponível em: https://www.jstor.org/stable/3264134.pdf. Acesso em: 5 mar. 2023.

MCCARTER, Peter Kyle. I Samuel. Garden City, NY: Doubleday, 1980.

MCCARTER, Peter Kyle. II Samuel. Garden City, NY: Doubleday, 1984.

METTINGER, Tryggve N. D. King and Messiah: The Civil and Sacred Legitimation of the Israelite King. CBOTS 8. Lund: Gleerup, 1976.

NAKANOSE, Shigeyuki. O período Exílico e seu movimento sociorreligioso In: NAKANOSE, Shigeyuki; DIETRICH, Luiz José (Orgs). Uma história de Israel: Leitura Crítica da bíblia e arqueologia. São Paulo: Paulus, 2022. cap.4, p. 155-215.

NOTH, Martin. Überlieferungsgechichtliche Studien: die sammelnden und bearbeitenden Geschichtswerke im Alten Testament (1943). Königsberger Gelehrten Gesellschaft, Geisteswissenschaftliche Klasse. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. Jahrg. 18, Heft 2, p. 43-266. 1963.

NOTH, Martin .David and Israel in II Samuel VII. In: NOTH, Martin. The Laws of the Pentateuch and Other Essays. Edinburgh: Oliver & Boyd, 1966.

PURY, Albert de; RÖMER, Thomas. O Pentateuco em questão: posição do problema e breve história da pesquisa. In: PURY, Albert de (org.). O Pentateuco em questão: as origens e a composição dos cinco primeiros livros da Bíblia à luz das pesquisas recentes. Petrópolis: Vozes, 1996. p. 15–85.

RÖMER, Thomas; MACCHI, Jean-Daniel; NIHAN, Christophe. Antigo Testamento: história, escritura e teologia. Tradução de Gilmar Saint Clair Ribeiro. São Paulo: Loyola, 2010.

RÖMER, Thomas. A chamada história Deuteronomista: introdução sociológica, histórica e literatura. Tradução de Gentil Avelino Titton. Petrópolis: Vozes, 2008.

RÖMER, Thomas. A origem de Javé: o Deus de Israel e seu nome. Tradução de Margarida Maria Cichelli Oliva. São Paulo: Paulus, 2016.

RÖMER, Thomas; BOYER, Frédéric. Uma bíblia pode esconder outra: o conflito dos relatos. Tradução de Francisco Morás. Petrópolis: Vozes, 2024.

ROST, Leonhard. The Succession to the Throne of David. Translated by Michael D. Rutter and David M. Gunn. Sheffield: Almond, 1982.

SERGI, Omer. The composition of Nathan’s oracle to David (2 Samuel 7:1–17) as a reflection of royal Judahite ideology. Journal of Biblical Literature, v. 129, n. 2, p. 261–279, 2010. Disponível em: https://www.jstor.org/stable/27821018. Acesso em: 10 mar. 2023.

SCHMID, Konrad; SCHRÖTER, Jean. O surgimento da bíblia: dos primeiros textos às sagradas escrituras. Tradução de Uwe Wagner. Petrópolis, RJ: Vozes; São Leopoldo, RS: Editora Sinodal, 2023.

SCHWANTES, Milton. Uma promessa de Dinastia para Davi na Ótica de Jerusalém: Anotações sobre Messianismo e Davidismo em 2Samuel 7. Revista de cultura teológica. São Paulo, n.63, 2008. Disponível em: https://revistas.pucsp.br/index.php/culturateo/article/view/15612.pdf. Acesso em: 5 jan. 2023.

SKA, Jean-Louis. O Antigo Testamento explicado aos que conhecem pouco ou nada a respeito dele. São Paulo: Paulus, 2014.

SPINOZA, Baruch. Tratado teológico-político. Tradução de Diego Pires Aurélio. 3ª ed. Lisboa: Imprensa Nacional Casa da Moeda, 2004.

SETERS, John Van. The Biblical Saga of King David. Winona Lake: Eisenbrauns, 2009.

VEIJOLA, Timo. Die ewige Dynastie. David und die Entstehung seiner Dynastie nach

der deuteronomistischen Darstellung. Annales Academiae Scientiarum Fennicae B 193. Helsinque: Suomalainen Tiedeakatemia, 1975.

WEISER, Artur. Die Legitimation des Königs David: Zur Eigenart und Entstehung der sogen. Geschichte von Davids Aufstieg. Vetus Testamentum. Vol. 16, Fasc. 3 p. 325-354. jul. 1966.

WETTE, Wilhelm Martin Leberecht De. Beiträge zur Einleitung in das Alte Testament. 2vols. Halle: Schimmelpfennig, 1806-1807 (reimpressão em 1 volume: Hildesheim: George Olms, 1971).

WETTE, Wilhelm Martin Leberecht De. Dissertatio critico-exegetica qua Deuteronomium a prioribus Pentateuchi libris diversum: alivs cuiusdam recentioris auctoris opus esse monstratu. Ienae: Literis Etzdorfii, 1805.

WELLHAUSEN, Julius. Prolegomena to the History of Israel. English translation by Geoffrey Cowling. Illinois (USA): Project Gutenberg, 2003.