Monarquia e Legitimação uma Revisão do Estado da Pesquisa sobre 2 Samuel 1,1-17 à Luz dos Novos Paradigmas Bíblicos
Conteúdo do artigo principal
Resumo
A pesquisa acerca da perícope de 2Sm 7,1-17 apresenta, assim como a própria realidade estrutural do oráculo de Natã, uma composição complexa. Muitos estudiosos da área bíblica, seguindo as tendências de sua época e dentro dos limites de suas técnicas de análise exegética e histórica, evidenciou que o texto de 2Sm 7,1-17 possui núcleos teológicos de períodos distintos. Em cada um desses núcleos, é possível perceber a influência de seus redatores e suas marcas ideológicas. Dessa forma, o texto não descreve as dimensões contextuais de seu momento histórico, social e político, mas revela espaços e vozes de outros ambientes. Portanto, este trabalho tem como objetivo apresentar o estado da pesquisa (status questionis) do desenvolvimento crítico-teológico em torno da perícope de 2Sm 7,1-17, delineando uma linha temporal que abarca os teóricos bíblicos dos séculos XVI ao XXI, com a intenção de selecionar um conjunto de obras que documentem a história da interpretação de 2Sm 7,1-17. Os resultados deste estudo visam apresentar um quadro evolutivo das teses relacionadas ao oráculo de Natã, que vão desde interpretações mais genéricas até as mais complexas e inovadoras.
Downloads
Detalhes do artigo

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Submeto (emos) o presente trabalho, texto original e inédito, de minha (nossa) autoria, à avaliação de HORIZONTE – Revista de Estudos de Teologia e Ciências da Religião, e concordo (amos) em conceder os direitos de publicação a ele referentes à Editora PUC Minas. Declaro (amos) que seu conteúdo, no todo ou em parte, pode ser copiado, distribuído, editado, remixado e utilizado para a criação de outros trabalhos, sempre dentro dos limites da legislação de direitos autorais e direitos conexos, em qualquer meio de divulgação, impresso ou eletrônico, desde que sejam atribuídos os devidos créditos ao texto e à autoria, incluindo a referência à HORIZONTE.
Declaro (amos), ainda, que não existe conflito de interesses de natureza pessoal, acadêmica, institucional ou financeira entre o tema abordado, o(s) autor(es) e quaisquer empresas, instituições ou indivíduos.
Reconheço (reconhecemos) que HORIZONTE está licenciada sob a Licença Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0):
Esta obra está licenciada sob uma Licença Creative Commons Atribuição 4.0 Internacional.
Por meio desta licença, autorizo (autorizamos), “para maximizar a disseminação da informação”, que terceiros possam compartilhar, distribuir, remixar, adaptar e criar a partir deste trabalho, inclusive para fins comerciais, desde que seja atribuído o devido crédito à autoria original.
Referências
BADEN, Joel. Davi: A vida real de um herói bíblica. Tradução de Marlene Suano. Rio de Janeiro: Zahar, 2016.
BRUEGGEMANN, Walter. First and Second Samuel: Interpretation: A Bible Commentary for Teaching and Preaching . Louisville: John Knox, 1990.
CALVINO, João. Commentaries on the Book of Joshua. Grand Rapids: Eerdmans, 1949.
CARTLEDGE, Tony. 1 e 2 Samuel. Mancon: Smyth & Helwys Publishing, 2001.
CROSS, Frank Moore. Canaanite myth and Hebrew epic: essays in the history of the religion of Israel. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1973.
ESLINGER, Lyle. House of God or House of David: The Rhetoric of 2 Samuel 7. Journal for the Study of the Old Testament Supplement Series 164. Sheffield: JSOT, 1994.
EWALD, Heinrich. The history of Israel: introduction and preliminary history. Translated from the German by Russell Martineau, M.A. London: Longmans, 1883.
FINKELSTEIN, Israel; RÖMER, Thomas. Às origens da torá: novas descobertas arqueológicas, novas perspectivas. Tradução de Renato Adriano Pezenti. Petrópolis: Vozes, 2022.
FINKELSTEIN, Israel; SILBERMAN, Neil Asher. A bíblia desenterrada: A nova visão arqueológica do antigo Israel e das origens dos seus textos sagrados. Tradução de Nélio Schneider. Petrópolis: Vozes, 2018.
FINKELSTEIN, Israel. O reino esquecido: Arqueologia e história de Israel norte. Tradução de Silas Klein Cardoso. São Paulo: Paulus, 2015.
FINKELSTEIN, Israel. David and Solomon: In Search of the Sacred Kings of the Bible and the Roots of the Western Tradition. New York: Free Press, 2006.
KAEFER, José Ademar. Quando Judá se tornou Israel. Pistis&Praxis. Paraná, v.12, n.2, maio. 2020. Disponível em: https://periodicos.pucpr.br/pistispraxis/article/view/27100. Acesso em: 20 abr. 2022.
KAEFER, José Ademar. A Bíblia, a Arqueologia: E a história de Israel e Judá. São Paulo: Paulus, 2015.
KAEFER, José Ademar. A Bíblia, a arqueologia e a história de Israel e Judá. São Paulo: Paulus, 2018.
HERRMANN, S. Die Königsnovelle in Ägypten und in Israel. WZK-MUL 3/1, 1953.
LIVERANI, Mario. Para além da Bíblia: História Antiga de Israel. Tradução de Orlando Soares Moreira. 2ª ed. São Paulo: Loyola/Paulus, 2014.
LOWERY, Richard H. Os reis reformadores: culto e sociedade no Judá do Primeiro Templo. Tradução de Ricardo Gouveia. São Paulo: Paulinas, 2009.
MASIUS, André. Josuae Imperatoris história illustrata atque explicata. Ex officina Chrisftophori Pantini, 1574.
MCKENZIE, S. L. The Trouble with Kings. VTSup 42. Leiden: Brill, 1991.
MCCARTHY, Dennis. J. 2 Samuel 7 e a Structure of the Deuteronomistic History. Journal of Biblical Literature. v.84, n.2, jan.1965. Disponível em: https://www.jstor.org/stable/3264134.pdf. Acesso em: 5 mar. 2023.
MCCARTER, Peter Kyle. I Samuel. Garden City, NY: Doubleday, 1980.
MCCARTER, Peter Kyle. II Samuel. Garden City, NY: Doubleday, 1984.
METTINGER, Tryggve N. D. King and Messiah: The Civil and Sacred Legitimation of the Israelite King. CBOTS 8. Lund: Gleerup, 1976.
NAKANOSE, Shigeyuki. O período Exílico e seu movimento sociorreligioso In: NAKANOSE, Shigeyuki; DIETRICH, Luiz José (Orgs). Uma história de Israel: Leitura Crítica da bíblia e arqueologia. São Paulo: Paulus, 2022. cap.4, p. 155-215.
NOTH, Martin. Überlieferungsgechichtliche Studien: die sammelnden und bearbeitenden Geschichtswerke im Alten Testament (1943). Königsberger Gelehrten Gesellschaft, Geisteswissenschaftliche Klasse. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. Jahrg. 18, Heft 2, p. 43-266. 1963.
NOTH, Martin .David and Israel in II Samuel VII. In: NOTH, Martin. The Laws of the Pentateuch and Other Essays. Edinburgh: Oliver & Boyd, 1966.
PURY, Albert de; RÖMER, Thomas. O Pentateuco em questão: posição do problema e breve história da pesquisa. In: PURY, Albert de (org.). O Pentateuco em questão: as origens e a composição dos cinco primeiros livros da Bíblia à luz das pesquisas recentes. Petrópolis: Vozes, 1996. p. 15–85.
RÖMER, Thomas; MACCHI, Jean-Daniel; NIHAN, Christophe. Antigo Testamento: história, escritura e teologia. Tradução de Gilmar Saint Clair Ribeiro. São Paulo: Loyola, 2010.
RÖMER, Thomas. A chamada história Deuteronomista: introdução sociológica, histórica e literatura. Tradução de Gentil Avelino Titton. Petrópolis: Vozes, 2008.
RÖMER, Thomas. A origem de Javé: o Deus de Israel e seu nome. Tradução de Margarida Maria Cichelli Oliva. São Paulo: Paulus, 2016.
RÖMER, Thomas; BOYER, Frédéric. Uma bíblia pode esconder outra: o conflito dos relatos. Tradução de Francisco Morás. Petrópolis: Vozes, 2024.
ROST, Leonhard. The Succession to the Throne of David. Translated by Michael D. Rutter and David M. Gunn. Sheffield: Almond, 1982.
SERGI, Omer. The composition of Nathan’s oracle to David (2 Samuel 7:1–17) as a reflection of royal Judahite ideology. Journal of Biblical Literature, v. 129, n. 2, p. 261–279, 2010. Disponível em: https://www.jstor.org/stable/27821018. Acesso em: 10 mar. 2023.
SCHMID, Konrad; SCHRÖTER, Jean. O surgimento da bíblia: dos primeiros textos às sagradas escrituras. Tradução de Uwe Wagner. Petrópolis, RJ: Vozes; São Leopoldo, RS: Editora Sinodal, 2023.
SCHWANTES, Milton. Uma promessa de Dinastia para Davi na Ótica de Jerusalém: Anotações sobre Messianismo e Davidismo em 2Samuel 7. Revista de cultura teológica. São Paulo, n.63, 2008. Disponível em: https://revistas.pucsp.br/index.php/culturateo/article/view/15612.pdf. Acesso em: 5 jan. 2023.
SKA, Jean-Louis. O Antigo Testamento explicado aos que conhecem pouco ou nada a respeito dele. São Paulo: Paulus, 2014.
SPINOZA, Baruch. Tratado teológico-político. Tradução de Diego Pires Aurélio. 3ª ed. Lisboa: Imprensa Nacional Casa da Moeda, 2004.
SETERS, John Van. The Biblical Saga of King David. Winona Lake: Eisenbrauns, 2009.
VEIJOLA, Timo. Die ewige Dynastie. David und die Entstehung seiner Dynastie nach
der deuteronomistischen Darstellung. Annales Academiae Scientiarum Fennicae B 193. Helsinque: Suomalainen Tiedeakatemia, 1975.
WEISER, Artur. Die Legitimation des Königs David: Zur Eigenart und Entstehung der sogen. Geschichte von Davids Aufstieg. Vetus Testamentum. Vol. 16, Fasc. 3 p. 325-354. jul. 1966.
WETTE, Wilhelm Martin Leberecht De. Beiträge zur Einleitung in das Alte Testament. 2vols. Halle: Schimmelpfennig, 1806-1807 (reimpressão em 1 volume: Hildesheim: George Olms, 1971).
WETTE, Wilhelm Martin Leberecht De. Dissertatio critico-exegetica qua Deuteronomium a prioribus Pentateuchi libris diversum: alivs cuiusdam recentioris auctoris opus esse monstratu. Ienae: Literis Etzdorfii, 1805.
WELLHAUSEN, Julius. Prolegomena to the History of Israel. English translation by Geoffrey Cowling. Illinois (USA): Project Gutenberg, 2003.